Een voedselbos is voor veel mensen een nieuw woord. Het klinkt eenvoudig — voedsel en bos — maar achter die twee woorden schuilt een hele wereld. Wij zien een voedselbos niet als een project, een trend of methodiek. Maar als een natuurlijke manier van leven, een manier van kijken, en vooral een manier van samenwerken met de natuur.
Wat we “natuur” noemen, is geen vast of duidelijk begrip. Het leeft, verandert, past zich aan door de tijd. Net zoals ons leven niet altijd hetzelfde is, dat zien we terug in zowel onszelf als in de natuur buiten ons.
Natuur en mens zijn nooit los van elkaar geweest. Ze zijn een spiegelbeeld van elkaar. Wat we in de natuur waarnemen kunnen we ook waarnemen in onszelf. Omdat elke mens uniek is en een eigen perceptie heeft op de buitenwereld kunnen we ook verwachten dat wat we natuur noemen voor iedereen anders is.
Eeuwenlang leefden mensen van het land, niet ernaast of erboven. Wij geloven dat precies dát de sleutel is! Een evenwicht tussen nemen en geven, een circulaire relatie vorm en een vorm gebaseerd op overvloed.
Een landschap waar de mens voedsel toevoegt, zorg draagt en meebeweegt, wordt rijker in leven en biodiversiteit. Een landschap waar we alleen proberen te behouden “hoe het zou moeten zijn”, wordt stil en leeg. Dit omdat er te grootschalig wordt ingegrepen waardoor kringlopen verbroken worden. Deze kringlopen zijn veelal onzichtbaar en complex en vormen het voedsel voor de hogere dieren zoals vogels en zoogdieren. Veel natuurgebieden vandaag zijn zo stil omdat er simpelweg te weinig voedsel is om leven te dragen.
In deze blog vertel ik meer over mijn innerlijke reis en kijk op het huidige natuurbeleid.
Een voedselbos begint daarom bij die basis: voedsel brengt leven.
Alles wat leeft, bestaat dankzij voedsel. Elke plant, elk dier, ieder insect maakt deel uit van een voedselweb, een complex systeem waarin elke soort een plaats inneemt met als doel elkaar in evenwicht te houden.
Wanneer ergens voedsel aanwezig is verschijnen op het juiste moment bepaalde dieren die een relatie hebben met het voedsel. Een voorbeeld is een eikenboom die in de herfst eikels laat vallen. Doorheen de winter komen er dan allerlei dieren langs om die eikels te eten denk dan aan spechten, eekhoorntjes, muizen, gaaien, houtduiven, maar ook kleine insecten. secundair komt dan ook de sperwer langs en de marter, de eikenboom bied dan weer ook schuil en nestplaatsen voor insecten, vleermuizen en marters, de bladeren zitten vol met eieren, larven. in het strooisel zitten massa's ongewervelde zoals pissenbedden, slakken, wormen, schimmels, duizendpoten, springstaarten,... hierop komen weer parasieten en roofinsecten en vogels. Zo hangt alles met elkaar samen. Als er leven en ruimte is ontstaan beweging en kringloop.
Daarom laten we in Voedselbos Cervus alles groeien wat wil groeien — ook de “onkruiden”. We laten planten in zaad komen, we bouwen laag na laag, we voegen fruit, noten, bessen en kruiden toe. Wat we niet gebruiken, voedt vogels, insecten, muizen, mieren, reeën en alles wat thuiskomt in dit landschap.
Hoe meer voedsel, hoe meer leven.
Dat is geen theorie. Het is zichtbaar, voelbaar en hoorbaar.
Ons klimaat en onze bodem in België sturen vanzelf naar bos. Wanneer de mens stopt met maaien, ploegen of begrazen, beweegt de natuur zich naar bos
Wij kiezen ervoor om mét die kracht te werken, niet ertegen.
We laten delen spontaan verbossen, we voegen soorten toe die verdwenen zijn, en we bouwen een gelaagd systeem dat zorgt voor maximaal gebruik van het potentieel. Geen strijd tegen de natuur, maar samenwerking.
Het woord “voedselbos” wordt vandaag op vele manieren gebruikt. Dat is mooi — het houdt ruimte open, zonder dogma’s. Maar die brede interpretatie zorgt ook voor verwarring.
Voor ons betekent het:
niet alleen voedselproductie
niet alleen natuurbeheer
niet alleen biodiversiteit
Het is het combinatie van al die dingen vanuit de vraag:
Hoe leven wij opnieuw samen met het land?
We planten meer dan we nodig hebben. We laten zaad vallen. We bouwen water, randen, lagen, niches. We laten successie (natuurlijke opeenvolging van fases) zijn werk doen. We voegen toe wat ontbreekt. En we observeren wat ontstaat.
Niet uit controle.
Wel uit vertrouwen.
Wanneer mensen niet langer leven van hun omgeving, verarmt het landschap.
Wanneer we de mens weghalen uit de natuur “om haar te beschermen”, krijgen we een paradox: er is wel stilte, maar minder leven. De successie leidt tot monotone stille landschappen die enkel bij natuurlijke verstoringen variatie kennen. Dat is helemaal goed op plaatsen waar er veel ruimte is zoals Siberië en Scandinavië, maar bij ons is die ruimte beperkt. Onze hoge biodiversiteit kon enkel bestaan door het samenleven van de mens die binnen het natuurlijke systeem nieuwe niche en habitat creëerden waar soorten konden leven.
Dit doordat de mens voedsel produceerde dat anders niet of slechts beperkt en tijdelijk aanwezig was.
Voedselbos Cervus is onze manier om die visie tastbaar te maken. Het is onze ‘druppel in de rivier’ — klein op zichzelf, maar deel van een grotere stroom van verandering. Soms meanderen we, soms botsen we op obstakels, maar de beweging blijft.
Hier, op deze hectare, laten we zien dat samenwerking tussen mens en natuur niet romantisch is — het werkt.
Het brengt leven terug.
Het geeft energie.
Het voedt mens én landschap.
Hier kan je ervaren wat het betekent wanneer natuur niet iets is om te bewaren in een glazen kast, maar iets dat leeft, verandert en voedt — mét ons erbij.
Bij Voedselbos Cervus werken we aan onze langetermijndroom: een plek die langzaam uitgroeit tot een voedselbos, gedragen door een vzw. Het is een project dat ons inspireert en energie geeft, maar ook geld kost. Niet om winst te maken, maar om materialen, infrastructuur en noodzakelijk onderhoud te kunnen bekostigen.
Green Hjört is onze onderneming. Dat is de motor achter alles wat we doen om die energie — in de vorm van geld — te verzamelen. We zien geld niet als een gewoon betaalmiddel, maar als een materiële vorm van energie: hoe hoger het bedrag, hoe meer mogelijkheden het opent, op voorwaarde dat het op het juiste moment op de juiste manier wordt ingezet.
Onze manier om die energie te genereren is eenvoudig en doordacht. We kopen tweedehands decoratie, antiek en ambachtelijke stukken op rommelmarkten en garageverkopen, en verkopen die met een eerlijke marge op brocantemarkten. Zo herwaarderen we deze items en geven ze een nieuw leven, terwijl we tegelijk middelen verzamelen voor de verdere uitbouw van Voedselbos Cervus.
Hetzelfde geldt voor onze boekenverkoop. De boeken die we aanbieden, selecteren we op basis van onze eigen interesses en inspiratie. Het zijn titels die een rol spelen in onze zoektocht naar kennis en visie. Soms stoten we op een boek dat zó belangrijk voelt dat we het liever houden tenzij iemand bereid is een bedrag te betalen dat weerspiegelt hoe bijzonder het voor ons is. Als dat gebeurt, weten we dat het boek “zijn nieuwe eigenaar gekozen heeft”.
Om dit alles officieel en correct te kunnen doen, werken we met een btw-nummer. Green Hjört draagt de onderneming; Voedselbos Cervus blijft de plek die door deze activiteiten kan groeien.
We bouwen bewust traag en stap voor stap. Geen grote projecten of workshops, maar een rustige ontwikkeling van een plek en een visie. Geniet van wat we creëren, en als je vragen of ideeën hebt, horen we die graag.
Op 5 juli 2025 trouwden wij — Kirsten en Jelle — in ons eigen voedselbos.Omringd door een kleine, rustige groep familie en vrienden hebben we intens genoten van een dag vol eenvoud, liefde en verbondenheid. Het werd een dankbare en onvergetelijke herinnering voor ons.
Toen we vier jaar geleden ons domein betraden, wilden we meteen onze eerste droom waarmaken: een eigen moestuin waarin we zelf groenten zouden leren kweken. Met de kennis die we toen hadden, huurde ik een freesmachine bij Wim Bax, een buurman in de straat. Deze machine woelde de bodem om tot een diepte van 20 cm en veranderde het grasveld in een zwarte akker. De achtergebleven graspollen zorgden later voor wat extra werk, maar dat namen we voor lief.
In 2022 besloten we ons sparrenbos om te zagen, een project dat niet zonder gevolgen bleef. Tussen de takken en stammen die vrijkwamen, zaten enkele flinke exemplaren. De dikste stammen lieten we in stukken van vier meter, terwijl de rest zorgvuldig werd verzaagd en gekliefd tot brandhout. De takken gingen door de hakselaar en werden als mulchmateriaal gebruikt in de tuin, een slimme herbestemming van wat anders afval zou zijn.
Ons bloemrijke hooiland begon ooit als een strak gazon, met slechts drie buxusbollen en geen paardebloem in zicht. In het eerste jaar besloten we het gras gewoon te laten groeien. Op de plekken waar het gras te dik en eentonig werd, maaiden we, maar het resultaat was verrassend: een landschap dat deed denken aan een savanne of duinachtig helmgrasland. Er waren nog geen bloemen, maar het zachte, wuivende gras gaf al een prachtig natuurlijk gevoel.
Vandaag, 11 oktober 2024, hebben we achteraan in het vroegere sparrenbos een grote stap gezet in het herstellen van de natuur. Het ven, dat jarenlang verstopt lag onder een dikke laag bladeren en slib, werd vandaag tot leven gewekt. De oevers hebben we zorgvuldig afgeschuind, het zand omgevormd tot een verhoogd pad dat langs de bedding slingert. De poel, verstopt onder de tijd, is ontdaan van zijn zware last. Al het slib, de bladeren, stronken en de afgegraven bodem zijn samengevoegd tot een imposante fauna-hoop, een nieuwe bron van leven in wording.
Op het domein van Voedselbos Cervus stonden in de tuin en het bos enkele koterijen – in totaal drie. In eerste instantie gebruikten we deze kleine gebouwtjes als opslagruimte, of we demonteerden ze om de materialen in nieuwe projecten te verwerken.
In de loop van 2025 hebben we de keuze gemaakt om een nieuwe moestuin aan te leggen. De huidige moestuin werd minder geschikt omdat er te weinig licht de bodem bereikte. Planten in een moestuin zijn bijna allemaal zonnekloppers en hebben voldoende licht nodig om hun groei te vervolmaken. Daarom zochten we een nieuwe plaats. Het voormalige sparrenbos is nu een relatief open ruimte waar veel licht de bodem bereikt.
